TB-500

TB-500 nedir, timozin beta-4 ile aynı şey mi?

Timozin beta-4, ilk olarak buzağı timüsünden izole edilen ve sonradan pek çok hücre tipinde bulunduğu, kan, tükürük, gözyaşı ve yara sıvısı gibi vücut sıvılarına salındığı gösterilen 43 amino asitlik bir proteindir. Hücre iskeletinin yapı taşı olan aktini bağlar. ^[1]

FDA’nın 2026 değerlendirmesine göre TB-500, bu proteinin 17–23. amino asitlerine (LKKTETQ dizisi) karşılık gelen ve N-ucu asetillenmiş yedi amino asitlik sentetik bir peptittir; ilk kez 2003’te timozin beta-4’ten türetilmiştir. FDA, internette TB-500’ün sıklıkla “timozin beta-4’ün sentetik versiyonu” olarak tanıtıldığını ve iki adın birbirinin yerine kullanıldığını, ancak bunların aynı madde olmadığını vurgular. ^[1]

Bu ayrım önemlidir: laboratuvar ve hayvan çalışmalarının çoğu ve tüm insan çalışmaları tam uzunluktaki timozin beta-4 ile yapılmıştır. FDA ayrıca asetil grubunun bir peptidin yük, boyut ve bağlanma özelliklerini değiştirebileceğini, bu nedenle asetilsiz LKKTETQ dizisiyle elde edilen bulguların asetilli TB-500’e doğrudan aktarılamayacağını belirtir. ^[1]

Hayvan ve laboratuvar çalışmaları ne gösteriyor?

Aşağıdaki tablo hangi molekülün, hangi modelde incelendiğini ayrı ayrı gösterir.

FDA’nın sonucu açıktır: TB-500’ün yara iyileşmesini desteklediğini gösteren klinik öncesi farmakolojik kanıt şu anda eksiktir ve TB-500 için güvenlik değerlendirmesine yarayacak toksisite çalışması yoktur. ^[1] İnternette TB-500 için öne sürülen kas büyümesi, dayanıklılık, saç çıkması, kalp sağlığı gibi kullanım alanlarının (FDA bunları web sitelerinden tek tek derlemiştir) hiçbiri için TB-500 ile yapılmış bir insan çalışması yoktur. ^[1]

TB-500 insanlarda denendi mi?

Hayır. FDA, TB-500’ün insanlara uygulandığı herhangi bir makale, klinik çalışma ya da insan maruziyeti verisi bulamadığını; dolayısıyla TB-500’ün insanlardaki olası güvenlik risklerinin bilinmediğini belirtir. FDA’nın yan etki veri tabanı FAERS’te Mart 2025’e kadar TB-500 için bildirim bulunmamış, gıda ve takviye şikâyet sisteminde ise “TB-500 ve BPC-157 karışımı” ile ilgili, güvenlik değerlendirmesi içermeyen iki olgu kaydı çıkmıştır. ^[1]

BPC-157 değerlendirmesinde ise BPC-157 ve TB-500 içeren, “yalnızca araştırma amaçlıdır” etiketli bir karışımı kullanan bir kadında yaygın deri ve diş eti koyulaşması bildirilmiştir; ürün yeniden başlandığında tablo tekrarlamış, ancak iki peptidin payı ayırt edilememiştir. ^[13]

Timozin beta-4 göz damlası çalışmaları ne buldu?

Timozin beta-4’ün insanlarda en çok incelendiği alan, RGN-259 kod adlı göz damlasıdır. Bu çalışmalar TB-500 ile değil, tam uzunluktaki proteinle yapılmıştır ve sonuçları enjeksiyonla kullanılan TB-500’e aktarılamaz.

• Kuru göz, faz 2 (72 kişi): Orta-şiddetli kuru gözü olan 72 kişinin randomize edildiği, plasebo kontrollü çalışmada iki birincil sonuç (göz rahatsızlığı ve alt kornea boyanması) 29. günde plasebodan farklı bulunmadı; bazı ikincil sonuçlarda anlamlı farklar bildirildi ve yan etki görülmedi. ^[4]
• Kuru göz, faz 3 ARISE-2 ve ARISE-3: ClinicalTrials.gov’daki sonuç kayıtlarına göre ARISE-2’ye 601, ARISE-3’e 700 kişi katıldı. ^[5] ARISE-3’te 15. gündeki alt kornea boyanması değişimi ilaç grubunda −0,41, plasebo grubunda −0,46; göz rahatsızlığı değişimi her iki grupta −0,4 puandı. Kayıtta istatistiksel analiz yer almaz. ^[6]
• Nörotrofik keratopati, faz 3 (18 kişi): Kalıcı kornea yüzey hasarı olan hastalarda 4 haftanın sonunda tam iyileşme RGN-259 grubundaki 10 kişinin 6’sında, plasebo grubundaki 8 kişinin 1’inde görüldü (p=0,0656; istatistiksel olarak anlamlı değil). Bazı ikincil ölçümlerde ve rahatsızlık belirtilerinde iyileşme bildirildi. Çalışmayı ilacı geliştiren şirket finanse etmiştir; yazarlardan ikisi bu şirketin, biri de ana şirketin çalışanıdır ve çalışma, şirket çalışanları ile ilk yazar tarafından tasarlanmıştır. ^[7]

Bu sonuçlar, timozin beta-4’ün en ileri insan programında bile tutarlı bir yarar gösterilemediğini ortaya koyar. FDA’ya göre AB’de EMA tarafından onaylanmış bir TB-500 ürünü yoktur ve Kanada, Avustralya, Birleşik Krallık ile çeşitli AB ülkelerinde onaylı TB-500 ürünü bulunmamaktadır. ^[1]

Timozin beta-4’ün başka insan çalışmaları var mı?

Göz dışında, tam timozin beta-4 deri ülserlerinde de denenmiştir. Timozin beta-4 üzerine uzun süredir çalışan araştırmacıların (yazarlar arasında 1999 sıçan çalışmasının yazarlarından ikisi de var) kaleme aldığı bir derleme, venöz staz ve bası ülserlerinde yapılan iki faz 2 çalışmada timozin beta-4’ün iyileşen hastalarda iyileşmeyi yaklaşık bir ay hızlandırdığını bildirir. ^[14] Bu ifade yalnızca iyileşen hastalardaki süreyi anlatır; iyileşen hasta oranında fark olup olmadığını göstermez. Bu çalışmalar da TB-500 ile değil, tam uzunluktaki proteinle yapılmıştır.

TB-500 neden bu kadar biliniyor?

FDA’nın aktardığı bir çalışmada 13 internet forumundaki doping tartışmaları incelenmiş; peptit ve büyüme faktörlerine ilişkin tartışmaların 2001’den beri arttığı, TB-500’ün 2010’dan sonra gündeme girdiği ve “marka adına” göre en sık anılan iki maddeden biri olduğu bulunmuştur. ^[1] FDA ayrıca araştırma amaçlı olduğu belirtilen farklı miktarlarda toz ürünler satan, kullanım talimatı veren ya da TB-500 için danışmanlık randevusu sunan web sitelerine rastladığını yazar. ^[1] İnternetteki görünürlük, kanıtın gücüyle ilişkili değildir: aynı FDA değerlendirmesi, bu kullanım alanlarının hiçbiri için insan verisi bulamamıştır.

TB-500 sporda yasak mı? Doping vakaları

WADA’nın 2026 Yasaklılar Listesi, S2.3 “büyüme faktörleri ve büyüme faktörü düzenleyicileri” başlığı altında “timozin-β4 ve türevleri, örneğin TB-500”ü adıyla sayar; S2 sınıfındaki maddeler yarışma içinde ve dışında her zaman yasaktır. ^[8] FDA’nın aktarımına göre WADA, 2013’te TB-500’ün yıkım ürünlerinin saptanmasına yönelik bir araştırma projesini onaylamıştır; TB-500’ün veteriner preparatı ise 2011’de at ve tazı yarışlarında performans artırıcı olarak pazarlanmıştır. ^[1]

En bilinen vaka Avustralya’dadır. WADA’nın açıklamasına göre Avustralya Suç Komisyonu’nun Şubat 2013’te sporda yaygın dopingi iddia eden raporunun ardından Avustralya Spor Anti-Doping Kurumu, Essendon Futbol Kulübü’nün 2012 sezonunda forma giyen oyuncularına yasaklı peptit timozin beta-4 kullanımı suçlamasıyla dava açtı. AFL disiplin kurulu 2015’te oyuncuları akladı; WADA’nın itirazı üzerine Spor Tahkim Mahkemesi (CAS) 11 Ocak 2016’da 34 eski ve mevcut oyuncuya iki yıl men cezası verdi. ^[9] Bu dava TB-500 değil, timozin beta-4 hakkındadır; WADA listesinde ise ikisi aynı başlık altında yasaktır.

ABD’de TB-500’ün durumu nedir?

FDA sayfasının 27.09.2024 tarihli sürümünün arşiv kopyasında “timozin beta-4 parçası (LKKTETQ)”, önemli güvenlik riski taşıyabilecek maddeler için ayrılan 503A kategori 2 tablosunda 29 Eylül 2023 eklenme tarihiyle yer alır. ^[15] FDA’nın 22.04.2026 tarihli sayfasında ise “timozin beta-4 parçası (LKKTETQ), TB-500 olarak da bilinir”, daha önce kategori 2’de bulunup aday gösterenlerce geri çekilen maddeler tablosuna taşınmıştır. FDA’nın bu satırdaki gerekçesi: bazı uygulama yollarında kümelenme ve peptit safsızlıkları nedeniyle bağışıklık yanıtı riski ve TB-500 içeren ürünlerde hiçbir insan maruziyeti verisinin bulunmaması. ^[2]

FDA uzmanları Temmuz 2026 danışma komitesi için hazırladıkları raporda TB-500’ün eczanelerin ilaç hazırlamada kullanabileceği maddeler listesine eklenmemesini önerdi. ^[1] Komite (PCAC) 23 Temmuz 2026’da, BPC-157 ile birlikte TB-500’ün de listeye eklenmesi yönünde tavsiye verdi. Toplantıyı özetleyen bir hukuk bürosuna göre oylama 8 evet, 6 hayır, 1 çekimserle sonuçlandı ve bu tavsiyelerin hayata geçmesi için FDA’nın kamuya açık görüş alınan bir kural koyma süreci yürütmesi gerekir. ^[10] Tavsiye bağlayıcı değildir. Bu süreç bir ilaç onayı değildir.

Türkiye’de TB-500’ün durumu nedir?

Türkiye’de durum

Ruhsat

TİTCK’nın 16.10.2026 tarihli Ruhsatlı Beşeri Tıbbi Ürünler Listesi’nde TB-500 ya da timozin beta-4 içeren ürün yok ^[12]

Kanun

1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu ^[11]

Spor

WADA S2.3: her zaman yasak ^[8]

1262 sayılı Kanun’un 3. maddesi müstahzarların ticarete çıkarılmasını ve ithalini Bakanlık iznine bağlar. 19. madde ruhsatsız müstahzar üretenler ile bunları bilerek satan veya satışa arz edenler için bir yıldan beş yıla kadar hapis öngörür, yurt dışında üretilmiş müstahzarın ruhsatsız olarak ticari amaçla ithalini kaçakçılık sayar ve internet üzerinden tanıtım veya satışta erişim engeli getirir. ^[11] “Araştırma amaçlıdır” etiketli ürünlerin bu hükümler karşısındaki durumu somut olaya göre idare ve yargı tarafından değerlendirilir; bu sayfa hukuki görüş değildir.

Genel çerçeve için: Peptitler yasal mı? ve Araştırma peptidi ne demek?

TB-500’ün riskleri nelerdir?

TB-500 için risk tablosu, bilinen yan etkilerden çok bilinmeyenlerden oluşur:

• Toksisite verisi yok: FDA, TB-500 için hiçbir klinik öncesi toksisite çalışması bulamamıştır; genetik hasar, üreme ve kanserojenlik testleri yapılmamıştır. ^[1]
• Bağışıklık yanıtı: FDA’ya göre enjeksiyonla verilen peptitler bağışıklık yanıtı oluşturabilir; sonuçlar belirti vermeyen antikorlardan ağır reaksiyonlara kadar uzanabilir ve önceden kestirilemez. TB-500 için bu riski inceleyen çalışma yoktur. ^[1]
• Adlandırma ve içerik belirsizliği: TB-500 resmî bir ilaç adı değildir; FDA, aynı ortak ad altında farklı tuzların ve türevlerin satıldığını, bazı satıcıların serbest baz için verilen kimlik numarasını asetat tuzu için kullandığını belirtir. ^[1]
• Damar oluşumu: Tam timozin beta-4 hayvan yarası modelinde damar oluşumunu artırmıştır. ^[3] Bu etkinin tümör gelişimi açısından anlamı insanlarda incelenmemiştir.
• Karışım ürünler: TB-500 sıklıkla BPC-157 ile aynı şişede satılır; bir yan etki geliştiğinde hangi maddeye bağlı olduğu ayırt edilemez. ^[13]

BPC-157 için toplanan yan etki ve ürün kalitesi bilgileri, iki maddenin aynı kanallardan satılması nedeniyle TB-500 için de yol göstericidir:

Ayrıntılı rehberBPC-157 yan etkileri: ne biliniyor, ne bilinmiyor?→ Ayrıntılı rehberBPC-157: kanıt, riskler ve yasal durum→

Kozmetik bir bileşen olarak da kullanılan bakır peptit için: GHK-Cu.

Bu rehberin sınırları

Bu sayfa TB-500 ve timozin beta-4 hakkında yayımlanmış kanıtı ve resmî belgeleri özetler. Doz, hazırlama, uygulama, kür ya da ürün kaynağı içermez; hayvan çalışmalarındaki koşullar insana aktarılmaz. TB-500 insanlarda hiç çalışılmadığı için güvenli bir kullanım biçimi tanımlanmamıştır. Düzenleyici durum hızla değişmektedir; bu sayfadaki bilgiler Ekim 2026 itibarıyla geçerlidir.

Tam timozin beta-4 ile başka insan çalışmaları var mı?

Evet. Ruff ve arkadaşlarının 2010 randomize, plasebo kontrollü erken faz çalışmasında 40 sağlıklı gönüllüde damardan verilen tam timozin beta-4’ün güvenliği ve farmakokinetiği incelendi. Bu çalışma TB-500 fragmentinin etkinliğini veya spor yaralanmalarını tedavi ettiğini göstermez. İnsan araştırmasını yalnızca göz damlasıyla sınırlamak yanlıştı. ^[16]

19 Ekim 2026 düzeltmesi

Tam timozin beta-4 için insan çalışmalarının yalnızca göz damlasından ibaret olduğu ifadesi düzeltildi; fragment ile tam peptit ayrımı korundu.