Retatrutid

Retatrutid nedir?

Retatrutid, kan şekeri ve iştah düzenlemesinde rol alan üç bağırsak-pankreas hormonunun reseptörlerine birlikte etki eden sentetik bir peptittir: glukoza bağımlı insülinotropik polipeptit (GIP), glukagon benzeri peptit-1 (GLP-1) ve glukagon. ^[3] Bu yönüyle yalnızca GLP-1 reseptörüne etki eden semaglutid ve liraglutid ile, GIP ve GLP-1 reseptörlerine etki eden tirzepatid ilacından ayrılır. Sınıfın genel özellikleri: GLP-1 agonistleri.

Yayımlanmış çalışmalarda retatrutid haftada bir kez deri altına uygulanmıştır; obezite, tip 2 diyabet ve bunlarla ilişkili hastalıklar (diz osteoartriti, uyku apnesi) için geliştirilmektedir. TRIUMPH-2 makalesi, molekülü bu alanlarda “halen araştırılmakta” olarak tanımlar. ^[4] Aşağıda adı geçen faz 2 ve faz 3 çalışmalarının tamamı üretici şirket tarafından finanse edilmiş ve yazarları arasında şirket çalışanları yer almıştır. ^{[1] [3] [4] [5]}

Retatrutid onaylı mı? Türkiye’de durumu ne?

ABD: FDA’nın onaysız GLP-1 ilaçlarıyla ilgili sayfası (içerik güncelliği 01.10.2026), retatrutidin federal yasaya göre magistral (eczanede hazırlanan) ilaçlarda kullanılamayacağını, onaylı bir ilacın bileşeni olmadığını ve hiçbir durum için güvenli ve etkili bulunmadığını belirtir. FDA, retatrutid gibi onaysız ilaçları doğrudan tüketiciye pazarlayan teletıp şirketlerini, retatrutid ve diğer GLP-1 etken maddelerini ilaç hazırlayıcılarına satan etken madde dağıtıcılarını ve retatrutidi yeniden ambalajlayan tesisleri uyardığını bildirir. ^[7]

Türkiye: TİTCK’nın 16.10.2026 tarihli Ruhsatlı Beşeri Tıbbi Ürünler Listesi’nde retatrutid içeren bir ürün yoktur. ^[8] Mevzuatta iki hüküm doğrudan ilgilidir:

• 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 3. maddesi, yurt içinde üretilen tıbbi müstahzarların piyasaya çıkarılmasından ve yurt dışında üretilenlerin ithalinden önce Bakanlık izni alınmasını şart koşar. ^[9]
• 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun’un 24. maddesi, ilaçların internet veya başka herhangi bir elektronik ortamda satışının yapılamayacağını hükme bağlar. ^[10]

İnternette “araştırma amaçlıdır, insan kullanımı için değildir” ibaresiyle satılan ürünler bu durumu değiştirmez: FDA’ya göre retatrutid hiçbir onaylı ilacın bileşeni değildir ve bu ürünler satılmadan önce güvenlilik, etkililik ve kalite incelemesinden geçmez. ^[7]

Faz 2 çalışmaları ne gösterdi?

• Obezite (NEJM, 2023): VKİ ≥30 ya da kiloya bağlı bir hastalıkla birlikte 27–30 olan 338 yetişkin 48 hafta izlendi. 48. haftada ortalama kilo değişimi en düşük doz grubunda %−8,7, en yüksek doz grubunda %−24,2, plaseboda %−2,1 idi. En yüksek doz grubunda katılımcıların %83’ü en az %15 kilo kaybetti (plaseboda %2). Gastrointestinal olaylar doza bağlıydı, çoğunlukla hafif-ortaydı ve daha düşük başlangıç dozuyla kısmen azaldı; kalp hızı doza bağlı arttı, 24. haftada zirve yapıp sonra azaldı. ^[1]
• Tip 2 diyabet (Lancet, 2023): ABD’de 281 tip 2 diyabetlide plasebo ve aktif karşılaştırıcı (dulaglutid) kontrollü çalışmada 24. haftada HbA1c en yüksek doz grubunda 2,02 puan, dulaglutidle 1,41 puan düştü, plaseboda değişmedi; 36. haftada kilo kaybı en yüksek doz grubunda %16,94, plaseboda %3,00 idi. Gastrointestinal advers olaylar retatrutid gruplarında %35, plaseboda %13, dulaglutidde %35 oranındaydı; ağır hipoglisemi ve ölüm bildirilmedi. ^[2]
• Karaciğer yağlanması (Nat Med, 2024): Obezite çalışmasındaki, karaciğer yağı %10 ve üzerinde olan 98 katılımcılık alt çalışmada 24 haftada karaciğer yağı en yüksek doz grubunda göreceli olarak %82,4 azaldı (plaseboda %0,3 arttı); bu grubun %86’sında karaciğer yağı normal sınıra (%5’in altı) indi. Birincil sonlanım MR ile ölçülen karaciğer yağ oranıdır; karaciğer hastalığına bağlı klinik olaylar bu alt çalışmanın sonlanımı değildir. ^[6]

Faz 3 çalışmaları ne buldu?

2026’da üç faz 3 çalışmanın sonuçları hakemli dergilerde yayımlandı. Tablodaki kilo yüzdeleri, tedaviyi bırakanları da kendi grubunda tutan “tedavi rejimi” analizine (niyet-tedavi yaklaşımı) aittir. Doz grupları burada yalnızca “düşük, orta, yüksek” olarak adlandırılmıştır.

Bu sonuçların okunmasında üç sınır önemlidir. Birincisi, diz ağrısı ve uyku apnesi sonuçları TRIUMPH-1 içindeki alt gruplardan gelir; çalışmanın ön tanımlı sonlanımlarıdır ama her biri tek çalışmadır. İkincisi, tip 2 diyabetlilerde kilo kaybı diyabeti olmayanlara göre belirgin biçimde daha küçüktür. Üçüncüsü, bu çalışmaların sonlanımları kilo, HbA1c, ağrı ve apne indeksidir; kalp krizi, inme ya da ölüm gibi olayları ölçmek üzere tasarlanmamışlardır. ^{[3] [4]}

Kilo kaybı yağdan mı, kastan mı?

Büyük kilo kaybında kaybın ne kadarının kas dahil yağsız kütleden geldiği sık sorulan bir sorudur. Retatrutid için tek veri, faz 2 diyabet çalışmasının vücut kompozisyonu alt çalışmasıdır. 189 katılımcının alındığı, ancak yalnızca 103’ünün tedaviyi ve iki DXA ölçümünü tamamladığı bu alt çalışmada 36 haftada toplam yağ kütlesi en yüksek doz grubunda %23,2, plaseboda %4,5, dulaglutidde %2,6 azaldı. Yazarlar, yağsız (kas dahil) kütle kaybının toplam kilo kaybına oranının diğer obezite tedavileriyle benzer olduğu sonucuna varır; yayımlanan özette bu oranın sayısal değeri yer almaz. Yazarların tamamı üretici şirket çalışanıdır. ^[12] Kas gücü ve fiziksel işlev bu alt çalışmada ölçülen sonlanımlar değildir.

Kalp-damar riskine etkisi biliniyor mu?

Henüz bilinmiyor. İki faz 2 çalışmasının sonradan (post hoc) yapılan analizinde retatrutid, HDL dışı kolesterolde (diyabetlilerde %21,0’a, diyabetsizlerde %26,9’a kadar) ve apolipoprotein B’de azalmayla ilişkiliydi; inflamasyon belirteci yüksek duyarlıklı CRP yalnızca diyabetsiz obezlerde (%54,8) anlamlı azaldı. ^[13] Bunlar kan belirteçleridir; kalp krizi veya inme gibi olayların azaldığını göstermez.

Olay sonuçlarını ölçecek kalp-böbrek sonuç çalışması (TRIUMPH-Outcomes) sürmektedir. Kronik böbrek hastalığı olan 146 kişide böbrek fonksiyonu üzerindeki etkiyi inceleyen faz 2b mekanizma çalışması TRANSCEND-CKD’nin tasarım makalesi, bu çalışmanın sonuç çalışmasındaki bulguları yorumlamaya yardımcı olmak üzere planlandığını belirtir. ^[14]

Retatrutid semaglutid veya tirzepatidden daha mı etkili?

Yayımlanmış üç faz 3 çalışmasında (TRIUMPH-1, TRIUMPH-2, TRANSCEND-T2D-1) karşılaştırma grubu plasebodur. ^{[3] [4] [5]} Bir başka GLP-1 ilacıyla karşılaştırma yalnızca faz 2 diyabet çalışmasında yapılmıştır: dulaglutide göre HbA1c düşüşü en yüksek doz kolunda ve orta-yüksek dozlu bir kolda, kilo düşüşü ise en düşük doz dışındaki tüm kollarda anlamlı olarak fazlaydı. ^[2] Farklı çalışmaların ortalamalarını yan yana koymak (örneğin TRIUMPH-1 ile başka ilaçların ayrı çalışmalarını) katılımcı özellikleri, süre ve analiz yöntemi farklı olduğu için güvenilir bir karşılaştırma değildir. Ruhsatlı seçeneklerin kanıtı için: Tirzepatid, Semaglutid.

Retatrutidin güvenlik sinyalleri nelerdir?

Yayımlanmış çalışmalarda öne çıkan bulgular şunlardır; sayılar ve bilinmeyenler yan etki sayfasında.

• Mide-bağırsak yakınmaları: Tüm çalışmalarda en sık advers olaylardır. TRIUMPH-2’de ishal retatrutid gruplarında %27–34, plaseboda %13; bulantı %14–28’e karşı %8 idi. ^[4]
• Kalp hızı: Faz 2 obezite çalışmasında doza bağlı arttı, 24. haftada zirve yaptıktan sonra azaldı. ^[1]
• Disestezi (ciltte anormal his) ve düşük tansiyon: TRIUMPH-2’de disestezi retatrutid gruplarında %4–7, plaseboda %1; hipotansiyon %1–6’ya karşı %1’in altında görüldü. ^[4]
• Tedaviyi bırakma: TRIUMPH-2’de advers olay ya da ölüm nedeniyle kalıcı bırakma orta dozda %12, yüksek dozda %8, düşük dozda %4, plaseboda %5 idi. ^[4]

İnternetten satılan retatrutid neden riskli?

FDA, onaysız GLP-1 ürünlerinin güvenlilik, etkililik ve kalite açısından incelemeden geçmediğini ve bunun hastalar için riskli olduğunu belirtir. ^[7]

Bu riskin somut bir ölçümü Avustralya’dan gelir. Retatrutid olarak satılan ve etiketinde aynı miktar yazan üç ürünün akredite laboratuvarda analizinde üçünde de retatrutid saptandı; ancak ölçülen miktar etiketteki değerin %51,3’ü, %165’i ve %190’ı idi. Ağır metaller düşük düzeydeydi; sterilite ve endotoksin test edilmedi. Yazarlar yalnızca üç örnek incelendiğini ve sonuçların tüm yasa dışı pazarı temsil etmeyebileceğini belirtir. Yazarlardan biri analizi yapan topluluk temelli ilaç test hizmetiyle bağlantılıdır. ^[11]

Yazarlara göre bu durum, kullanıcıların farkında olmadan amaçladıklarından belirgin biçimde daha düşük ya da daha yüksek miktar uygulayabileceği anlamına gelir. ^[11] Faz 3 çalışmalarındaki güvenlik bulguları, giriş ölçütleriyle seçilmiş yetişkinlerde ve çalışma protokolü altında elde edilmiştir. ^[4]

Bu rehberin sınırları

Bu sayfa retatrutid hakkında yayımlanmış hakemli çalışmaları ve düzenleyici kurumların açıklamalarını özetler. Doz, uygulama, saklama veya temin bilgisi içermez ve hiçbir koşulda kullanımı önermez. Çalışmalardaki doz grupları yalnızca düşük, orta ve yüksek olarak anılmıştır. Retatrutid için ruhsat başvurusu ve onay süreci tamamlandığında ürün bilgisi bu sayfadaki çalışma sonuçlarından farklı sınırlar içerebilir.