Mazdutid

Mazdutid nedir?

Mazdutid, glukagon benzeri peptit-1 (GLP-1) ve glukagon reseptörlerine birlikte etki eden, haftada bir kez deri altına uygulanan sentetik bir peptittir. ^[1] Kimyasal olarak, yağ asidi yan zinciri eklenmiş bir memeli oksintomodulin analoğudur. Çin faz 2 çalışmasının yazarları glukagon reseptörünü de hedefleyen moleküllerin geliştirilme gerekçesini glukagonun enerji harcamasını artırıcı etkisine dayandırır. ^[5] Bu yönüyle yalnızca GLP-1 reseptörüne etki eden semaglutid ve liraglutid, GIP ve GLP-1 reseptörlerine etki eden tirzepatid ve üç reseptöre birden etki eden araştırma ilacı retatrutid ile aynı aileden ama farklı bir kombinasyondur. Sınıfın genel özellikleri: GLP-1 agonistleri.

Molekül geliştirme sürecinde IBI362 ve LY3305677 kodlarıyla da anıldı. ^[5] Çin’deki onay sonrası derlemeye göre mazdutid karaciğer yağlanması, obstrüktif uyku apnesi ve alkol kullanım bozukluğu için de klinik olarak araştırılmaktadır. ^[8]

Mazdutid onaylı mı? Türkiye’de durumu ne?

Çin: Çin Ulusal Tıbbi Ürünler İdaresi (NMPA) 27 Haziran 2025 tarihli duyurusunda mazdutid enjeksiyonluk çözeltiyi “1. sınıf yenilikçi ilaç” olarak ruhsatlandırdığını bildirdi. Onaylı endikasyon, diyet kontrolü ve artırılmış fiziksel aktiviteyle birlikte, başlangıç vücut kitle indeksi (VKİ) 28 kg/m² ve üzeri (NMPA metninde obezite) olan ya da VKİ 24 kg/m² ve üzeri (fazla kilo) olup yüksek kan şekeri, yüksek tansiyon, kan yağı bozukluğu, yağlı karaciğer veya obstrüktif uyku apnesi gibi en az bir kiloyla ilişkili hastalığı bulunan yetişkinlerde uzun süreli kilo kontrolüdür. ^[9] Eylül 2025’te Çin’de yetişkin tip 2 diyabetlilerde kan şekeri kontrolü için de onay verildi. ^[8]

ABD: FDA’nın onaysız GLP-1 ilaçlarıyla ilgili sayfası (içerik güncelliği 01.10.2026), semaglutid, tirzepatid, retatrutid, survodutid veya mazdutid içeren onaysız ilaçları “araştırma amaçlı” ya da “insan kullanımı için değildir” diye yanlış etiketleyerek yasa dışı biçimde satan şirketleri uyardığını bildirir. FDA’ya göre bu ürünler doz talimatlarıyla birlikte doğrudan tüketiciye insan kullanımı için satılmıştır; kurum tüketicilerin kalitesi bilinmeyen ve sağlığa zararlı olabilecek bu ürünleri satın almamasını ister. ^[10]

Avrupa Birliği: EMA’nın insan ilaçları veri setinin 18.10.2026 zaman damgalı sürümünde mazdutid içeren bir ilaç kaydı yoktur. ^[11]

Türkiye: TİTCK’nın 16.10.2026 tarihli Ruhsatlı Beşeri Tıbbi Ürünler Listesi’nde mazdutid içeren bir ürün yoktur. ^[12] Mevzuatta iki hüküm doğrudan ilgilidir:

• 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 3. maddesi, yurt içinde üretilen tıbbi müstahzarların piyasaya çıkarılmasından ve yurt dışında üretilenlerin ithalinden önce Bakanlık izni alınmasını şart koşar. ^[13]
• 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun’un 24. maddesi, ilaçların internet veya başka herhangi bir elektronik ortamda satışının yapılamayacağını hükme bağlar. ^[14]

Başka bir ülkede onaylı olması, bir ilacın Türkiye’de ruhsatlı olduğu anlamına gelmez; Çin’deki onay da bu durumu değiştirmez.

Obezite çalışmaları ne buldu?

Tablodaki kilo yüzdeleri başlangıca göre ortalama değişimdir. Doz grupları “düşük, yüksek” olarak adlandırılmıştır.

GLORY-1’de 48. haftada en az %15 kilo kaybeden katılımcı oranı düşük dozda %35,7, yüksek dozda %49,5, plaseboda %2,0 idi; önceden belirlenen tüm kardiyometabolik ölçümlerde mazdutid lehine değişim bildirildi. Birincil analiz, tedaviyi erken bırakanları ve yeni obezite tedavisine başlayanları da kendi grubunda tutan “tedavi politikası” yaklaşımıyla yapıldı. ^[1] GLORY-2’de 60. haftada en az %5 kilo kaybı oranı %84,3’e karşı %33,1 idi; etkililik ve güvenlik analizleri en az bir doz almış katılımcılarda yapıldı. ^[2]

Okurken üç sınır önemlidir. Birincisi, iki faz 3 çalışmasının ikisi de Çin’de ve Çinli yetişkinlerde yapıldı. ^{[1] [2]} İkincisi, Çin dışındaki tek yayımlanmış etkililik verisi 179 kişilik ABD faz 2 çalışmasıdır; birincil sonlanım, tedaviye devam edildiği varsayımına dayanan “etkililik” yaklaşımıyla değerlendirildi ve bu çalışmada Çin çalışmalarındakinden yüksek dozlar da denendi. ^[6] Üçüncüsü, bu çalışmaların sonlanımları kilo ve risk belirteçleridir; kalp krizi, inme ya da ölüm gibi olayları ölçmek üzere tasarlanmamışlardır.

Finansman: GLORY-1’i üretici şirket finanse etti ve yazarlar arasında şirket çalışanları yer aldı. ^[1] GLORY-2’de altı yazar şirket çalışanıdır. ^[2] ABD faz 2 çalışmasını ortak geliştirici şirket finanse etti; yazarların çoğu bu şirketin çalışanı ve hissedarıdır. ^[6]

Tip 2 diyabet çalışmaları ne buldu?

• DREAMS-1 (Nature, 2026): Yalnızca diyet ve egzersizle kontrol altına alınamayan 320 Çinli tip 2 diyabetli (ortalama HbA1c %8,24, diyabet süresi 1,9 yıl) 24 hafta plasebo kontrollü, ardından 24 hafta uzatma döneminde izlendi. 24. haftada HbA1c düşük dozda 1,57, yüksek dozda 2,15 puan, plaseboda 0,14 puan düştü (plaseboya göre fark 1,43 ve 2,02 puan). Kilo değişimi %−5,61 ve %−7,81, plaseboda %−1,26 idi. En sık advers olaylar ishal, iştah azalması ve bulantıydı. ^[3]
• DREAMS-2 (Nature, 2026): Ağızdan diyabet ilacı kullanan 731 Çinli tip 2 diyabetli 28 hafta boyunca mazdutid ya da haftalık dulaglutide randomize edildi. Her iki doz HbA1c’de dulaglutide göre hem aşağı olmama (non-inferiority) hem de üstünlük ölçütünü karşıladı: fark −0,24 puan (P=0,0032) ve −0,30 puan (P=0,0003). Kilo farkı dulaglutide göre %−3,78 ve %−5,76 idi. Mide-bağırsak advers olayları mazdutidde dulaglutidden daha sıktı. ^[4]

İki çalışmada da yazarlar arasında üretici şirket çalışanları ve şirkete danışmanlık yapan araştırmacılar vardır. ^{[3] [4]} Mazdutidin HbA1c’yi düşürmesi bir kan belirtecidir; diyabet komplikasyonlarını (göz, böbrek, kalp-damar olayları) azalttığı bu çalışmalarda ölçülmedi.

Semaglutid veya tirzepatidle karşılaştırıldı mı?

Yayımlanmış faz 3 sonuçlarında karşılaştırma grupları plasebo ve dulaglutiddir. ^{[1] [4]} Semaglutidle doğrudan karşılaştırma çalışması DREAMS-3’ün tasarım ve başlangıç verisi makalesi yayımlandı: obez (VKİ ≥28) ve tip 2 diyabetli 349 Çinli yetişkin açık etiketli olarak mazdutid ya da haftalık semaglutide randomize edildi; birincil sonlanım 32. haftada hem HbA1c’nin %7’nin altına inmesi hem de en az %10 kilo kaybının birlikte sağlanmasıdır. Makale, çalışmanın 2026 başında tamamlanmasının beklendiğini belirtir. ^[7] Tirzepatidle doğrudan karşılaştıran bir çalışmanın sonuçları Ekim 2026 itibarıyla hakemli bir dergide yayımlanmamıştır. Farklı çalışmaların ortalamalarını yan yana koymak, katılımcı özellikleri ve süre farklı olduğu için güvenilir bir karşılaştırma değildir.

Glukagon etkisi neden ayrıca izleniyor?

Glukagonun kalbi uyarıcı etkisi nedeniyle GLP-1 ve glukagon ikili agonistlerinde kalp hızı artışının tek başına GLP-1 agonistlerinden daha belirgin olması beklenir. Çin faz 2 obezite çalışmasının yazarları bu noktayı vurgular. ^[5] Aynı çalışmada 24. haftada kalp hızındaki ortalama artış mazdutid gruplarında dakikada 5,38–8,75 atım, plaseboda 4,81 atımdı; artış tedavi sonrası izlem döneminde normale döndü. Klinik ilgi taşıyan kalp bozuklukları mazdutidde 15 katılımcıda (%8,1), plaseboda 9 katılımcıda (%14,5) bildirildi; tamamı EKG’de saptanan, hafif, belirtisiz ve geçici bulgulardı. En sık görülen sinüs taşikardisi oranı mazdutidde %2,8, plaseboda %3,2 idi. ^[5] Bu çalışmaya kalp krizi, kalp yetersizliği veya kardiyomiyopati öyküsü olanlar, taramada kalp hızı dakikada 50’nin altında ya da 100’ün üzerinde olanlar ve ikinci-üçüncü derece kalp bloğu gibi önemli kalp sorunları bulunanlar alınmadı; bu nedenle bulgular bu gruplara genellenemez. ^[5]

Mazdutidin yan etkileri nelerdir?

• Mide-bağırsak yakınmaları: Tüm çalışmalarda en sık advers olaylardır ve çoğunlukla hafif-orta şiddettedir. ^[1] GLORY-2’de kusma mazdutid grubunda %53,1, plaseboda %1,3; bulantı %46,9’a karşı %3,2; ishal %39,4’e karşı %6,5 oranında bildirildi. ^[2]
• Tedaviyi bırakma: Advers olay nedeniyle tedaviyi bırakma GLORY-1’de düşük dozda %1,5, yüksek dozda %0,5, plaseboda %1,0 ^[1]; GLORY-2’de %2,9’a karşı %0 idi. ^[2] ABD faz 2 çalışmasında bu oran en yüksek doz kolunda %20’ye çıktı ve çoğunlukla mide-bağırsak bozukluklarına bağlıydı. ^[6]
• Düşük kan şekeri: DREAMS-1’de en sık advers olaylar ishal, iştah azalması ve bulantıydı; yayımlanmış özet hipoglisemi oranı vermez. ^[3]
• Kalp hızı: Yukarıdaki bölümde özetlendi. ^[5]

Tiroid C hücreli tümör, pankreatit, safra kesesi hastalığı ve anestezide aspirasyon gibi GLP-1 sınıfı uyarıları, ruhsatlı ilaçların etiketlerinde yer alır; mazdutid için Çin dışında bir düzenleyicinin onayladığı ürün bilgisi yoktur. Sınıf uyarıları için: GLP-1 agonistleri.

Çevrimiçi satılan mazdutid neden riskli?

FDA, mazdutidin de aralarında olduğu onaysız GLP-1 ürünlerini “araştırma amaçlı” etiketiyle tüketiciye doz talimatlarıyla satan şirketleri uyardığını, bu ürünlerin kalitesinin bilinmediğini ve sağlığa zararlı olabileceğini belirtir. ^[10] Türkiye’de ruhsatsız bir ilacın ithali ve piyasaya sunulması Bakanlık iznine bağlıdır; ilaçların internette satışı ise kanunla yasaktır. ^{[13] [14]} Çalışmalardaki güvenlik bulguları, giriş ölçütleriyle seçilmiş yetişkinlerde, bilinen içerikteki ürünle ve hekim izlemi altında elde edilmiştir; içeriği ve sterilitesi bilinmeyen bir ürüne aktarılamaz. ^[2]

Kanıt tablosu: iddia, topluluk ve sınırlar

Bu rehberin sınırları

Bu sayfa mazdutid hakkında yayımlanmış hakemli çalışmaları ve düzenleyici kurumların açıklamalarını özetler. Doz, uygulama, saklama veya temin bilgisi içermez ve hiçbir koşulda kullanımı önermez. Çalışmalardaki doz grupları yalnızca düşük ve yüksek olarak anılmıştır. Faz 3 makalelerinin çoğu için yalnızca yayımlanmış özetler esas alınmıştır; tam metinlerdeki alt grup ve güvenlik tabloları bu sayfadaki özet sayılardan daha ayrıntılı bilgi içerebilir. Yetişkinlerde obezite ve tip 2 diyabet tedavisi kararı, ruhsatlı seçenekler arasından bireysel klinik değerlendirmeyle verilir.