GLP-1 ve ilaçlar
Semaglutid, tirzepatid, liraglutid ve retatrutid rehberleri: GLP-1 ilaçlarının kanıtı, yan etkileri, KÜB bilgisi, bırakınca ne olduğu ve ruhsat durumu.
GLP-1 ve ilaçlar grubu ruhsatlı ilaçları ve araştırma aşamasındaki ilaç adaylarını kapsar: semaglutid (Ozempic, Wegovy), tirzepatid (Mounjaro), liraglutid (Saxenda, Victoza) ve araştırma aşamasındaki retatrutid. Her rehber büyük klinik çalışmaları (STEP, SURPASS, SURMOUNT, SCALE, TRIUMPH), KÜB’deki yan etki sıklıklarını, bırakınca ne olduğunu ve Türkiye’deki ruhsat durumunu anlatır.
Doz, kullanım ve saklama bölümleri TİTCK’nın onayladığı Kısa Ürün Bilgisi’nin özetidir; kullanım talimatı değildir ve reçetenin yerine geçmez. İlaçların hangi hastalık için ruhsatlı olduğu ile sosyal medyada nasıl kullanıldığı ayrı tutulur.
Internetten satılan ruhsatsız flakonlar ve sahte kalemler her rehberde ayrı uyarı başlığıdır. Bu site ilaç satmaz, satıcıya yönlendirmez ve kişiye özel tedavi önerisi vermez; GLP-1 tedavisi hekim ve eczacıyla yürütülür. Yan etki, bırakma ve karşılaştırma soruları (Ozempic mi Mounjaro mu, bırakınca kilo geri gelir mi) ilgili alt rehberlerde ve karşılaştırma sayfalarında ayrı ele alınır.
Cagrilintid
- Amilin benzeri etki: Pankreastan salınan tokluk hormonu amilinin uzun etkili bir analoğudur; amilin ve kalsitonin reseptörlerine bağlanır.
- İştah düzenlenmesi: İştahı beyindeki doğrudan etkiler üzerinden düzenler; semaglutidle birlikte, birbirini tamamlayan farklı bir mekanizma olarak geliştirilmektedir.
Liraglutid
- İnsülin salgısı: GLP-1 hormonunu taklit ederek yüksek kan şekerine yanıt olarak insülin salgısını artırır.
- Glukagon salgısı: Kan şekerini yükselten glukagon hormonunun salgısını azaltır.
- İştah ve tokluk: Beyindeki iştah sinyallerini etkileyerek besin alımını azaltır.
- Mide boşalması: Mide içeriğinin bağırsağa geçişini yavaşlatır.
Mazdutid
- İkili hormon etkisi: GLP-1 ve glukagon reseptörlerini birlikte uyaran, haftada bir uygulanan bir peptittir.
- Glukagon bileşeni: Glukagon reseptörünün eklenmesinin gerekçesi enerji harcamasını artırıcı etkidir; aynı bileşen kalbi uyarıcı etkisi nedeniyle kalp hızı artışıyla ilişkilendirilir.
Orforglipron
- Ağızdan GLP-1 etkisi: GLP-1 reseptörünü uyaran, peptit olmayan küçük bir moleküldür; bu nedenle tablet olarak ağızdan alınmak üzere geliştirilmiştir.
- İştah ve kan şekeri: İştahı azaltıp tokluk hissini artırır; kan şekeri yüksekken pankreasın insülin salgısını destekler ve glukagonu azaltır.
- Mide boşalması: Mide boşalmasını geciktirir; bu, ağızdan alınan diğer ilaçların emilimini etkileyebilir.
Retatrutid
- Üçlü hormon etkisi: GIP, GLP-1 ve glukagon reseptörlerini birlikte uyaran deneysel bir peptittir.
- İştah ve metabolizma: Bu reseptörler üzerinden besin alımı, kan şekeri ve enerji kullanımı üzerindeki etkileri araştırılır.
Semaglutid
- İnsülin salgısı: GLP-1 reseptörlerini uyararak kan şekeri yükseldiğinde insülin salgısını artırır.
- Glukagon salgısı: Kan şekerini yükselten glukagon hormonunun salgısını azaltır.
- İştah ve tokluk: İştahı düzenleyen sinyalleri etkileyerek açlığı ve besin alımını azaltır.
- Mide boşalması: Mide içeriğinin bağırsağa geçişini yavaşlatır.
Survodutid
- İkili hormon etkisi: Glukagon ve GLP-1 reseptörlerini birlikte uyaran, glukagondan türetilmiş deneysel bir peptittir.
- Karaciğer yağı: Glukagon reseptörü üzerinden karaciğerde yağ yıkımını artırması, GLP-1 etkisiyle de iştahı azaltması beklenir.
Tirzepatid
- Hormon sinyalleri: GIP ve GLP-1 adlı iki hormonun reseptörlerini birlikte uyarır.
- Kan şekeri düzeni: Kan şekerine bağlı insülin salgısını artırır ve glukagon salgısını azaltır.
- İştah ve tokluk: İştahı azaltıp tokluk hissini artırarak besin alımını düşürür.
- Mide boşalması: Mide içeriğinin bağırsağa geçişini yavaşlatır.
