Mounjaro Yan Etkileri

Mounjaro’nun en sık yan etkileri nelerdir?

FDA etiketi, kilo çalışmalarının ikisinden (biri diyabetsiz, biri tip 2 diyabetli katılımcılarla; 72 haftaya kadar tedavi) birleştirilmiş tabloyu verir. Aşağıdaki oranlar plasebodan daha sık ve en az %2 görülen yan etkilerdir. ^[3]

Türkiye KÜB’ü aynı yan etkileri sıklık sınıflarıyla verir. Çok yaygın (10 kişide 1’den fazla): bulantı, ishal, kusma, karın ağrısı, kabızlık ve sülfonilüre ya da insülinle birlikte kullanıldığında hipoglisemi. Yaygın (100 kişide 1–10): aşırı duyarlılık, baş dönmesi, düşük tansiyon, hazımsızlık, karın şişliği, geğirme, gaz, reflü, saç dökülmesi, yorgunluk, enjeksiyon yeri reaksiyonları, kalp hızında artış, lipaz, amilaz ve kalsitonin yüksekliği. Yaygın olmayan (1.000 kişide 1–10): safra taşı, safra kesesi iltihabı, akut pankreatit, mide boşalmasında gecikme, tat bozukluğu. Seyrek: anafilaksi ve anjiyoödem (pazarlama sonrası bildirimler). ^[1]

KÜB’e göre diyabeti olmayan kişilerdeki kilo çalışmasında sindirim yan etkileri çoğunlukla hafif (%60,8) ya da orta (%34,6) şiddetteydi; bulantı, kusma ve ishal doz artırma döneminde daha sık görüldü ve zamanla azaldı. ^[1]

Yan etkiler nedeniyle ilacı bırakan çok mu?

Bırakma oranları çalışmaya ve hasta grubuna göre değişir; aşağıdaki tablo her rakamı kendi çalışmasına bağlı tutar.

Diyabetli erişkinlerde plasebo kontrollü çalışmaların birleşik verisinde yalnızca sindirim yan etkileri nedeniyle bırakma 5, 10 ve 15 mg’da %3,0, %5,4 ve %6,6; plaseboda %0,4 oldu. ^[1]

Ciddi yan etkiler ve uyarılar nelerdir?

Pankreatit

Akut pankreatit tirzepatid kullananlarda bildirilmiştir ve KÜB’de yaygın olmayan yan etkiler arasındadır. Pankreatit öyküsü olanlarda ilaç çalışılmamıştır; şüphesinde kesilir, tanı doğrulanırsa yeniden başlanmaz. Başka bulgu yokken yalnızca pankreas enzimlerinin yükselmesi pankreatit göstergesi sayılmaz. ^[1] FDA etiketine göre diyabet çalışmalarında kararla doğrulanmış akut pankreatit tirzepatid kullananlarda 100 hasta-yılında 0,23, karşılaştırma ilaçlarında 0,11 oldu; kilo çalışmalarında oranlar iki kolda da %0,2’ydi. Pazarlama sonrası bildirimler arasında ölümle sonuçlanan hemorajik ve nekrotizan pankreatit de vardır. ^[3]

Safra kesesi

FDA etiketindeki birleşik kilo analizinde safra taşı tirzepatid kullananlarda %1,1, plaseboda %1; safra kesesi iltihabı %0,7’ye karşı %0,2; safra kesesi ameliyatı %0,2’ye karşı %0 bildirildi. Akut safra kesesi olayları kilo kaybıyla ilişkiliydi. ^[3]

Hipoglisemi

Tirzepatid tek başına kullanıldığında belirgin hipoglisemi seyrektir; risk sülfonilüre veya insülinle birlikte artar. KÜB’e göre klinik açıdan önemli (kan şekeri 54 mg/dL altı) ya da başkasının yardımını gerektiren hipoglisemi, tirzepatid sülfonilüreye eklendiğinde hastaların %10–14’ünde, bazal insüline eklendiğinde %14–19’unda görüldü. Tip 2 diyabetli kişilerdeki kilo çalışmasında bu oran sülfonilüre kullananlarda %10,3, kullanmayanlarda %2,1’di. ^[1]

Sıvı kaybı ve böbrek

Bulantı, kusma ve ishal sıvı kaybına, bu da akut böbrek yetmezliğine kadar böbrek fonksiyonunda kötüleşmeye yol açabilir; KÜB bunun özellikle yaşlılarda dikkate alınmasını ister. ^[1] FDA etiketindeki birleşik kilo analizinde akut böbrek hasarı %0,5’e karşı %0,2 bildirildi. ^[3]

Tiroid

Sıçanlarda iki yıllık çalışmada tirzepatid tiroid C hücreli tümörlerini (adenom ve karsinom) artırdı; insandaki anlamı belirlenmemiştir. FDA bunu kutulu uyarı olarak verir, kişisel ya da ailesel medüller tiroid karsinomu ve MEN 2’de ilacı kontrendike sayar ve rutin kalsitonin ya da ultrason izleminin erken tanıdaki değerinin belirsiz olduğunu yazar. ^[3] Türkiye KÜB’ü de aynı iki durumu kontrendikasyon olarak sayar; kan kalsitonin yüksekliğini kilo çalışmalarında yaygın bir bulgu olarak listeler. ^[1]

Anestezi, retinopati ve alerji

• GLP-1 reseptör agonisti kullananlarda genel anestezi ya da derin sedasyon sırasında akciğere aspirasyon olguları bildirilmiştir. FDA, ameliyat öncesi açlık süresini değiştirmenin ya da ilaca ara vermenin bu riski azaltıp azaltmadığını söylemek için verinin yetersiz olduğunu belirtir. ^[3]
• EMA ürün bilgisine göre kan şekerinin hızla düzelmesi diyabetik retinopatide geçici kötüleşmeyle ilişkilendirilmiştir. ^[2]
• Anafilaksi ve anjiyoödem pazarlama sonrasında seyrek olarak bildirilmiştir. ^[1]

Mounjaro saç dökülmesi yapar mı?

FDA etiketine göre saç dökülmesi tirzepatid kullananlarda kilo kaybıyla ilişkiliydi. Birleşik analizde kadınlarda %7,1, erkeklerde %0,5 oranında bildirildi; plaseboda bu oranlar %1,3 ve %0’dı. Saç dökülmesi nedeniyle tedaviyi bırakan tirzepatid kullanıcısı olmadı, plasebo kolunda bir kişi bıraktı. ^[3] Türkiye KÜB’ü saç dökülmesini esas olarak fazla kilolu ve obez hastalarda görülen yaygın bir yan etki olarak listeler. ^[1]

Kas kaybı ne kadar?

Kilo verirken yalnızca yağ değil, yağsız kütle de azalır. SURMOUNT-1’in vücut bileşimi alt çalışmasında 160 katılımcıya başlangıçta ve 72. haftada DXA ölçümü yapıldı. Tirzepatid kullananlarda kilo %21,3, yağ kütlesi %33,9, yağsız kütle %10,9 azaldı; plaseboda bu değerler %5,3, %8,2 ve %2,6’ydı. Her iki grupta da verilen kilonun yaklaşık %75’i yağ, %25’i yağsız kütleydi; oranlar cinsiyete, yaşa ve kilo kaybı miktarına göre büyük ölçüde benzerdi. ^[5]

Bu verinin sınırları önemlidir: alt çalışmanın amacı DXA ile vücut bileşimini ölçmekti, kas gücü ya da fiziksel işlev bu analizin konusu değildi; katılımcıların %73’ü kadındı ve yazarlar arasında ilacın üreticisinin çalışanları vardı. ^[5]

Ruh hali ve intihar düşüncesi: güncel durum nedir?

FDA, 13 Ocak 2026’da GLP-1 reseptör agonistlerinde intihar düşüncesi ve davranışı riskine ilişkin uyarının Saxenda, Wegovy ve Zepbound etiketlerinden çıkarılmasını istedi. Kurumun değerlendirmesinde karışıklık yaratan etkenler dengelendikten sonra GLP-1 reseptör agonisti kullananlarda SGLT2 inhibitörü kullananlara göre kasıtlı kendine zarar riskinde artış bulunmadı; yayımlanmış gözlemsel ve birleşik çalışmaların bütünü nedensel bir ilişkiyi desteklemedi. ^[7] Bu, ruh halinde değişiklik yaşayan kişilerin durumunun önemsiz olduğu anlamına gelmez; yalnızca ilaçla nedensel bağ gösterilmediğini ifade eder.

Görme kaybı (NAION) riski var mı?

EMA’nın güvenlik komitesi PRAC, Haziran 2025’te ani görme kaybına yol açabilen bir göz hastalığı olan non-arteritik anterior iskemik optik nöropatinin (NAION) semaglutidin çok seyrek (10.000 kullanıcıda 1’e kadar) bir yan etkisi olduğuna karar verdi. ^[8] Bu karar yalnızca semaglutid içeren ilaçları kapsar. 2026 tarihli AB, ABD ve Türkiye tirzepatid ürün bilgilerinin yan etki listelerinde NAION yer almaz. ^{[2] [3] [1]} Bu, tirzepatid için riskin dışlandığı anlamına gelmez; konunun tirzepatid için düzenleyici bir sonuca bağlanmadığını gösterir.

Uzun vadede neler bilinmiyor?

En uzun plasebo kontrollü veri, SURMOUNT-1’deki prediyabetli katılımcıların 176 haftalık tedavisidir; yazarlar bu sürede yeni bir güvenlik sinyali görülmediğini ve en sık advers olayların (COVID-19 dışında) sindirim yan etkileri olduğunu bildirir. ^[6] Bunun ötesinde şunlar açık sorudur:

• İnsanda medüller tiroid karsinomu riski (sıçan bulgusunun insandaki karşılığı belirlenmemiştir). ^[3]
• Gebelikte kullanımın sonuçları: insan verisi yetersizdir, hayvan çalışmaları üreme toksisitesi göstermiştir. ^[1]
• Antikorların uzun dönem anlamı: KÜB’e göre kilo ve uyku apnesi çalışmalarında hastaların %60,6–65,1’inde ilaca karşı antikor gelişti; KÜB, bunun farmakokinetik, etkililik ya da güvenlilik üzerinde bir etkisine dair kanıt görülmediğini yazar. ^[1] FDA etiketine göre ise antikor gelişenlerde aşırı duyarlılık reaksiyonları (%6,2’ye karşı %3) ve enjeksiyon yeri reaksiyonları (%11,3’e karşı %1) daha sıktı. ^[3]
• Yıllar süren kullanımda yağsız kütle üzerindeki etki: vücut bileşimi verisi 72 haftayla sınırlıdır. ^[5]

Gebelik ve ürün güvenilirliği

Türkiye KÜB’üne göre tirzepatidin gebelikte ve doğum kontrol yöntemi kullanmayan çocuk doğurma potansiyeli olan kadınlarda kullanımı önerilmez; gebelik planlanırsa ya da oluşursa ilaç kesilir ve uzun yarılanma ömrü nedeniyle planlı gebelikten en az 1 ay önce bırakılır. Emzirmede karar, yarar ve risk birlikte değerlendirilerek verilir. ^[1]

Bu sayfadaki yan etki sıklıkları ruhsatlı ürünlerle yapılan çalışmalara aittir. Türkiye’de Erzurum İl Sağlık Müdürlüğü’nün eczacı odasına gönderdiği yazı (oda kayıt tarihi 20.05.2026), TİTCK’nın 14.05.2026 tarihli yazısına atıfla GLP-1 reseptör agonisti içeren ilaçlarda sahtelik şüphesi bildirimlerinin ciddi biçimde arttığını aktarır; eczane ve ecza deposu denetimlerinde Ozempic, Saxenda ve Wegovy kalemleri ile Mounjaro enjeksiyonluk çözeltinin yüksek sahtelik riski taşıdığı belirtilir. Yazı, internet üzerinden ilaç alınmaması ve İlaç Takip Sistemi’ne (İTS) kaydı yapılamayan ilaçların bulundurulmaması ve kullanılmaması gerektiğini vurgular. ^[10]

Bu sayfanın sınırları

Bu sayfa ürün bilgilerinde ve çalışmalarda raporlanan yan etkileri özetler; tek tek kişilerde hangi yan etkinin görüleceğini öngörmez. FDA etiketine göre sırta yayılabilen şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı pankreatit, boyunda kitle, yutma güçlüğü, nefes darlığı ya da geçmeyen ses kısıklığı tiroid tümörü belirtisi olabilir; ciddi alerjik tepkide hemen tıbbi yardım gerekir. ^[3] KÜB, bulantı, kusma ve ishale bağlı sıvı kaybının böbrek fonksiyonunu bozabileceğini vurgular. ^[1]