UL (Tolere Edilebilir Üst Alım Düzeyi) Nedir?

UL (Tolerable Upper Intake Level, tolere edilebilir üst alım düzeyi), EFSA’ya göre bir besin öğesinin tüm besin kaynaklarından alınan toplam kronik günlük alımının, insanlarda olumsuz sağlık etkisi riski beklenmeyen en yüksek düzeyidir. ^[1] ABD ve Kanada’nın DRI sistemi aynı kavramı “genel nüfustaki hemen herkes için olumsuz sağlık etkisi riski oluşturması olası olmayan en yüksek ortalama günlük alım düzeyi” olarak tanımlar. ^[2]

Neyi anlatır?

UL, bir alışılmış günlük alım tavanıdır: besin, zenginleştirilmiş gıda ve takviyeden gelen toplam alımı kapsar. Tek bir porsiyonun, tek bir günün ya da tek bir ürünün UL’yi aşması, ölçütün anlattığı durumu karşılamaz; kastedilen, uzun süre alışkanlık hâlinde alınan miktardır. UL bir öneri ya da hedef değildir; yararlı miktarı değil, güvenlik sınırını gösterir. Gereksinimi gösteren değer için RDA terimine bakılabilir.

Dikkat edilecek noktalar

UL kurum ve besin öğesine göre ayrı belirlenir. EFSA’nın özet tablosunda D vitamini için yetişkinlerde UL 100 µg/gün olarak verilir; biotin gibi bazı besin öğeleri için ise UL türetmeye yeterli veri bulunmadığı (“no adequate data to derive a UL”) belirtilir. ^[1] EFSA bazı besin öğeleri için UL yerine “safe level of intake” (güvenli alım düzeyi) verir; örneğin demirde yetişkinler için 40 mg/gün toplam alım. Belgeye göre güvenli düzeylerin kullanım alanı UL’lerden daha sınırlıdır: güvenli düzeyin üzerindeki alım zorunlu olarak olumsuz etki riski anlamına gelmez ve bu değerler nüfusta risk altındaki oranı belirlemek için kullanılamaz. ^[1] Bu yüzden bir değerin hangi kurumdan geldiği ve UL mi, başka bir referans değer mi olduğu belirtilir.

D vitamini örneğinde alım ve kan düzeyi sınırları için D vitamini fazlalığı, etiketteki miktarların UL’ye göre okunması için Etiket nasıl okunur? rehberi okunabilir.