Sözlük

Plasebo

Plasebo, etkin madde içermeyen ama etkin müdahaleye benzeyen bir uygulamadır; kontrollü çalışmalarda karşılaştırma için kullanılır.

Yazan Metehan Yılmaz
Bu rehberde

Plasebo, etkin madde içermeyen ama etkin müdahaleye (hap, kapsül, enjeksiyon gibi) benzeyen bir uygulamadır. Randomize kontrollü çalışmalarda, ilacın ya da takviyenin etkisini beklenti, doğal iyileşme ve ölçüm etkilerinden ayırmak için karşılaştırma olarak kullanılır (RCT).

Plasebo etkisi ne kadar büyüktür?

Cochrane’in “Placebo interventions for all clinical conditions” incelemesi, plasebo ile hiç tedavi uygulanmayan grubu karşılaştıran randomize çalışmaları derledi: 234 çalışma, 60 klinik durum; sonuç verisi 202 çalışmada vardı ve yalnızca 16’sında (%8) yanlılık riski düşük sayıldı. Yazarlar plasebo müdahalelerinin genel olarak önemli klinik etkileri olduğunu bulamadıklarını bildirdi. Ancak belirli ortamlarda plasebo, hastanın bildirdiği sonuçları, özellikle ağrı ve bulantıyı etkileyebiliyordu; hastanın bildirdiği plasebo etkisini yanlı bildirimden ayırmak zordu. Ağrıdaki etki, yanlılık riski düşük çalışmalarda bile önemsizden klinik olarak önemliye kadar değişti. [1]

Neden önemlidir?

Kontrol grubu bulunmayan bir çalışmada görülen iyileşme müdahaleye bağlanamaz, çünkü iyileşmenin nedeni ayırt edilemez. Sitede “kontrol grubu olmayan seriler” bu nedenle en fazla D derecesi alır (Kanıt seviyeleri).

Çalışma türlerinin farkı için: Bir araştırma nasıl okunur?.

Kaynaklar

  1. Hróbjartsson A, Gøtzsche PC — Placebo interventions for all clinical conditions (Cochrane Database Syst Rev) (2010)

Son güncelleme

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Doz, ürün veya satıcı önermez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.