Meta-analiz

Meta-analiz, benzer bir soruyu inceleyen birden çok çalışmanın sayısal sonuçlarının istatistiksel olarak birleştirilmesidir. Cochrane Handbook’a göre sistematik derlemede önemli bir adım, tüm çalışmaların ya da bir kısmının sayısal sonuçlarının birleştirilmesinin uygun olup olmadığına dikkatle karar vermektir. ^[1] Sistematik derlemede çalışmalar önceden belirlenmiş ölçütlerle aranır ve seçilir; meta-analiz bu çalışmaların sayısal sonuçlarını birleştirir.

Nasıl birleştirilir?

Her çalışmadan bir etki tahmini ve standart hatası alınır. Çalışmaların aynı gerçek etkiyi ölçtüğü varsayılırsa sabit etkili (fixed-effect), çalışmalar arasında gerçek etki farkı olabileceği varsayılırsa rastgele etkili (random-effects) model kullanılır. Birleşik tahminin standart hatasından, tahminin kesinliğini gösteren güven aralığı ve sıfır hipotezine karşı kanıtın gücünü gösteren p değeri türetilir. ^[1]

Sınırları

• Çalışma kalitesi. Birleştirilen çalışmaların yanlılık riski yüksekse sonuç da güvenilmez olur. GRADE yaklaşımında kesinlik; yanlılık riski, tutarsızlık, dolaylılık, kesinlik eksikliği ve yayın yanlılığı üzerinden değerlendirilir. ^[2]
• Farklılık. Çalışmaların kişi grubu, doz ve süresi farklıysa birleşik sayı hiçbir tek çalışmayı yansıtmayabilir; bu yüzden çalışmalar arasındaki tutarsızlık (heterojenlik) ve alt gruplar ayrıca okunur. ^[1]
• Düzeltmeler. Bir meta-analiz sonradan düzeltilebilir ya da güncellenebilir; sitedeki K2 vitamini örneğinde dahil edilen bazı çalışmaların bütünlüğü sorgulandığı için güncel analiz esas alınır.

Sitede A derecesi, yerleşik fizyolojik bilgi dışında, tutarlı birden çok randomize çalışma ya da bunların meta-analizini gerektirir (Kanıt seviyeleri). Bir meta-analizin sonuçlarının nasıl okunduğu için: Bir araştırma nasıl okunur?.