Ozempic mi Mounjaro mu? Semaglutid ve Tirzepatid Farkı

Semaglutid (Ozempic, Wegovy) ve tirzepatid (Mounjaro), haftada bir deri altına uygulanan, hekim reçetesi ve izlemi gerektiren iki ilaçtır. Semaglutid yalnızca GLP-1 reseptörünü, tirzepatid hem GIP hem GLP-1 reseptörünü uyarır. Bu sayfa iki ilacın doğrudan karşılaştırıldığı çalışmaları, kalp-damar sonuçlarının neden yan yana konamayacağını, Türkiye KÜB’lerindeki ve SGK listesindeki farkları ve ortak güvenlik uyarılarını özetler. Fiyat, doz çizelgesi ya da temin bilgisi içermez; KÜB’deki doz bilgisi hekim için yazılmış ürün bilgisidir.

Semaglutid ile tirzepatid arasındaki farklar

Derece satırı iki ilacın rehber sayfalarındaki etki özetlerinden alınmıştır; her derece o ilacın kendi çalışmasına aittir, iki ilacı birbirine karşı derecelendirmez.

Kanıt ne diyor: tip 2 diyabette doğrudan karşılaştırma

SURPASS-2, metformin kullanan 1.879 tip 2 diyabetlide tirzepatidin üç dozunu semaglutid 1 mg ile 40 hafta karşılaştırdı; çalışma açık etiketlidir. HbA1c düşüşü tirzepatidde 2,01–2,30 puan, semaglutidde 1,86 puandı; fark −0,15, −0,39 ve −0,45 puandı. Kilo farkı −1,9, −3,6 ve −5,5 kg oldu. ^[4] Bulantı tirzepatid kollarında %17–22, semaglutid kolunda %18 bildirildi; ciddi advers olaylar tirzepatid kollarında %5–7, semaglutid kolunda %3 oldu. Çalışmayı tirzepatidin üreticisi finanse etti. ^[4] Karşılaştırma semaglutidin 1 mg’dan yüksek dozlarını kapsamaz; 1 mg, Ozempic’in Türkiye KÜB’ündeki en yüksek haftalık dozdur. ^[1]

Kanıt ne diyor: obezitede doğrudan karşılaştırma

SURMOUNT-5, diyabeti olmayan 751 obez erişkinde tirzepatidi (tolere edilen en yüksek doz, 10 veya 15 mg) semaglutidle (1,7 veya 2,4 mg) karşılaştıran açık etiketli faz 3b çalışmasıdır. 72. haftada ortalama kilo değişimi tirzepatidle −%20,2, semaglutidle −%13,7; bel çevresi azalması 18,4 cm’ye karşı 13,0 cm oldu. Katılımcılar ve hekimler hangi ilacın verildiğini biliyordu ve çalışmayı tirzepatidin üreticisi finanse etti. ^[5] Bu tek bir çalışma olduğundan bu sitede kanıt derecesi C’dir. Bu bulgu, bireysel yanıtın benzer olacağı anlamına gelmez: sonuçlar ortalamadır.

Kanıt ne diyor: kalp-damar sonuçları

İki ilaç için kalp-damar çalışmaları farklı kişilerde, farklı karşılaştırıcılarla yapıldı; bu nedenle sonuçlar birbirinin yanına konup “hangisi daha çok koruyor” sorusuna çevrilemez.

• Semaglutid, SELECT: 45 yaş ve üzeri, yerleşik kalp-damar hastalığı olan, VKİ 27 ve üzeri, diyabeti olmayan 17.604 kişide 2,4 mg semaglutid plaseboyla karşılaştırıldı. Ortalama 39,8 aylık izlemde majör kalp-damar olayı %6,5’e karşı %8,0 görüldü (HR 0,80; %95 GA 0,72–0,90). Yan etki nedeniyle ilacı kalıcı bırakanlar %16,6’ya karşı %8,2 idi. ^[6] Türkiye KÜB’ünde özetlenen SUSTAIN 6’da (3.297 tip 2 diyabetli, 104 hafta) olay oranı %6,6’ya karşı %8,9 (HR 0,74); azalma esas olarak ölümcül olmayan inme ve kalp krizinden geldi, kalp-damar ölümünde fark yoktu. ^[1]
• Tirzepatid, SURPASS-CVOT: Tip 2 diyabet ve aterosklerotik kalp-damar hastalığı olan 13.299 hastada tirzepatid, kalp-damar olaylarını azalttığı gösterilmiş bir ilaç olan dulaglutid 1,5 mg ile karşılaştırıldı. Medyan yaklaşık 4 yıllık izlemde olay oranı %12,2’ye karşı %13,1 oldu (HR 0,92; %95,3 GA 0,83–1,01); dulaglutidden aşağı olmadığı gösterildi, üstünlük gösterilmedi (P = 0,09). ^[7] İncelenen Türkiye KÜB’ünde (06.03.2026) bu çalışmanın verisi yer almaz. ^[3]

Yani semaglutidin kalp-damar verisi plaseboya karşı ve bir kısmı diyabetsiz kişilerde, tirzepatidinki aktif ilaca karşı ve diyabetlilerde elde edilmiştir. İki ilaç kalp-damar olayları sonlanımıyla aynı çalışmada karşılaştırılmamıştır; SURPASS-2 ve SURMOUNT-5 HbA1c’yi ve kiloyu ölçmüştür. Rehberlerdeki dereceler de farklıdır (semaglutid B, tirzepatid C).

Türkiye’de ruhsat, KÜB farkları ve SGK

Ozempic’in Türkiye KÜB’ünde kilo verme endikasyonu yoktur; diyabeti olmayan birinde kilo için kullanımı endikasyon dışıdır. Semaglutidin kilo yönetimi endikasyonu ayrı bir üründe, Wegovy’dedir. ^{[1] [2]} Mounjaro’da tip 2 diyabet ve kilo kontrolü aynı ürün adı altındadır; kilo endikasyonu, başlangıç VKİ’si 30 ve üzeri ya da 27–30 arasında olup hipertansiyon, dislipidemi, obstrüktif uyku apnesi, kalp-damar hastalığı, prediyabet veya tip 2 diyabet gibi kiloyla ilişkili en az bir hastalığı bulunan erişkinler içindir. ^[3] Türkiye KÜB’lerinde her iki ilaç için kişisel ya da ailesel medüller tiroid kanseri ve MEN 2 kontrendikasyondur. ^{[1] [3]} Üç KÜB’de de 18 yaş altı için güvenlilik ve etkililik belirlenmemiştir. ^{[1] [2] [3]}

SGK’nın 08.04.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan EK-4/A Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi’nde semaglutid ya da tirzepatid içeren ürün yoktur; GLP-1 reseptör agonisti içeren ürünlerden listede yalnızca eksenatid ve insülin glarjin–liksisenatid sabit kombinasyonu bulunur. ^[8] Bu bir politika belgesidir; bir ilacın SGK listesinde olmaması etkinliği ya da güvenliği hakkında bilgi vermez.

Yan etkiler ve ortak uyarılar

İki ilacın en sık yan etkisi sindirim sistemindendir. Ozempic KÜB’üne göre bulantı ve ishal çok yaygın, kusma yaygındır; çoğunlukla hafif-orta şiddette ve kısa sürelidir. ^[1] Mounjaro KÜB’ü de en sık yan etkiler olarak bulantı, ishal, kusma ve kabızlığı sayar. ^[3] İki KÜB’de de ciddi uyarılar ortaktır: akut pankreatit (şüphesinde ilaç kesilir), safra kesesi hastalığı, sülfonilüre ya da insülinle birlikte hipoglisemi riskinin artması, genel anestezi veya derin sedasyonda akciğere aspirasyon olguları ve ağır sindirim sistemi hastalığında dikkat. ^{[1] [3]} SUSTAIN 6’da semaglutid grubunda diyabetik retinopati komplikasyonları %3,0, plasebo grubunda %1,8 görüldü; insülin kullanan retinopati hastalarında KÜB bu riski ayrıca belirtir. ^[1] Her ilacın tam güvenlik listesi ayrı rehberlerdedir.

Sahtecilik de iki ilaç için ortak bir sorundur. Erzurum İl Sağlık Müdürlüğü’nün eczacı odasına gönderdiği yazı (oda kayıt tarihi 20.05.2026), TİTCK’nın 14.05.2026 tarihli yazısına atıfla GLP-1 reseptör agonisti içeren ilaçlarda sahtecilik şüphesi bildirimlerinin ciddi biçimde arttığını, Ozempic, Saxenda ve Wegovy kalemleri ile Mounjaro enjeksiyonluk çözeltinin yüksek sahtelik riski taşıdığını aktarır; yasal tedarik zinciri dışındaki ve İlaç Takip Sistemi’ne kaydı yapılamayan ürünlerin bulundurulmaması ve kullanılmaması gerektiği vurgulanır. ^[9]

Hüküm

Kanıt şunu söyler: iki doğrudan karşılaştırmada (SURPASS-2 tip 2 diyabette, SURMOUNT-5 obezitede) tirzepatid HbA1c’yi ve kiloyu semaglutidden daha çok düşürdü; iki çalışma da açık etiketlidir ve tirzepatidin üreticisi tarafından finanse edilmiştir. Kalp-damar sonuçları için iki ilaç ayrı çalışmalarda, farklı kişilerde ve farklı karşılaştırıcılarla incelendi; hangisinin daha çok koruduğu bilinmemektedir. İkisi de aynı ilaç sınıfının güvenlik uyarılarını taşır, Türkiye’de reçeteli ilaçtır ve SGK listesinde yoktur. Bu sayfa kişisel ilaç seçimi, doz ya da temin yolu önermez; tedavi kararı hekime aittir.