Sözlük

Mutlak ve göreli risk

Göreli risk iki grubun risk oranını, mutlak risk olayın kaç kişide görüldüğünü gösterir. Aynı göreli azalma, başlangıç riskine göre farklı mutlak farklar verir.

Yazan Metehan Yılmaz
Bu rehberde

Mutlak risk, bir olayın belirli bir sürede gerçekte kaç kişide görüldüğüdür (örneğin 1.000 kişide 4). Göreli risk (risk oranı, RR) iki grubun riskinin birbirine oranıdır. Cochrane Handbook, risk oranı ve odds oranının göreli, risk farkının ve tedavi edilmesi gereken kişi sayısının (NNT) mutlak ölçüler arasında olduğunu açıklar; göreli etkiler alt gruplarda benzer olsa bile mutlak etkilerin başlangıç riskine göre değişeceğini belirtir. [2]

Neden ayrı okunur?

Gigerenzer ve arkadaşları farkı mamografi örneğiyle gösterir: tarama ile meme kanserinden ölüm riskinin %25 azaldığı ifadesi, gerçekte 1.000 kadından birinin hastalıktan daha az ölmesi anlamına gelir. [1] Varsayımsal bir örnek aynı hesabı gösterir: bir olay 1.000 kişide 4’ten 3’e inerse göreli azalma %25, mutlak azalma 1.000 kişide 1 (yüzde 0,1 puan) olur; bu durumda NNT 1.000’dir.

NNT nedir?

NNT, Cochrane Handbook’un tanımıyla, bir kişide ek bir olayın görülmesi ya da önlenmesi için karşılaştırıcı yerine deneysel müdahaleyi alması gereken beklenen kişi sayısıdır; belirli bir zaman dilimi için verilir. [2]

Okurken

Başlıkta yalnızca “%X azalma” yazıyorsa olayın başlangıçta ne kadar yaygın olduğu belirsizdir. Güven aralığı da ayrıca okunur (Güven aralığı). Genel okuma sırası: Bir araştırma nasıl okunur?.

Kaynaklar

  1. Gigerenzer G ve ark. — Helping doctors and patients make sense of health statistics (Psychol Sci Public Interest) (2007)
  2. Schünemann HJ ve ark. — Cochrane Handbook for Systematic Reviews of Interventions, Bölüm 15: Interpreting results and drawing conclusions (sürüm 6.5) (2024)

Son güncelleme

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Doz, ürün veya satıcı önermez. Sağlığınızla ilgili bir karar vermeden önce hekiminize danışın.